Zoektocht naar de Hoorn

Ontdekking

In de zomer van 2003 krijgen Argentijnse archeologen, aan het werk op het wrak van het 18^e eeuwse corvette de Swift, scherven aangeboden die door een lokale bewoner een aantal kilometer verder op een strand waren gevonden.
Bij onderzoek ter plaatse en bij bezoeken aan de kleine ge-meenschappen rondom de vindplaats worden vergelijkbare restanten van hetzelfde aardewerk aangetroffen. De vondsten worden geïdentificeerd als restanten van vroeg 17^e eeuws Duits steengoed, dat in die tijd voornamelijk op Hollandse schepen vervoerd werd.
Onderzoek in de archieven wijst uit dat in het begin van de 17^e eeuw slechts een Nederlands schip vergaan is in dit gebied. Dat is het kleine jacht “De Hoorn” dat onderdeel was van de expeditie van de Zuidelijke Compagnie die bestond uit slechts twee schepen: De Hoorn en de Eendracht.

De gevonden objecten hebben Nederlandse en Argentijnse maritieme archeologen gestimuleerd om meer te weten te komen over dit grotendeels vergeten maar zeer interessante stukje geschiedenis. Het verhaal geeft een goed beeld van de handelsgeest uit de 17^e eeuw, de risico’s die men nam voor het behalen van roem en rijkdom en het is tevens een onderdeel van de vroegste Europees-Zuid Amerikaanse geschiedenis.

De Locatie

Het wrak ligt in een zeer onherbergzaam gebied in Patagonie, het zuidelijk deel van Argentinie. De lokale weersomstandigheden maken dat alleen in de zomermaanden (oktober-april) onderzoek verricht kan worden op de vermoedelijke lokatie. Door de afgelegen ligging en door de specifieke weersomstandigheden is de situatie ter plaatse nauwelijks veranderd ten opzichte van de tijd waarin de expeditie van de Zuidelijke Compagnie er verbleef. De beelden van het ruige gebied maken duidelijk welke risico's genomen werden door de ontdekkingsreizigers.

De zoektocht naar het wrak, waarom?

Er zijn verschillende legitieme redenen aan te geven waarom we op zoek zouden moeten gaan naar de Hoorn. Hieronder staan een aantal van deze redenen vermeld:

De expeditie van de Zuidelijke compagnie is een historisch “event”: Het is uniek.
Het is een van de weinige pogingen geweest om de hegemonie en monopolie van de VOC te doorbreken.
Naast het feit dat het uniek is, staat de expeditie ook symbool voor de expansie- en handelsdrang van de Nederlanders.
De Hoorn was een zeer klein jachtje van naar schatting niet veel meer dan 15 meter lengte.
Hoe heeft men met een scheepje van dit formaat een dergelijk lange reis kunnen maken?
Gelet op 3, de zeelieden wisten niet waar ze naartoe gingen, hoe heeft men het schip toch zo kunnen prepareren dat het de lange reis door koude en warmte zou kunnen doorstaan?
Zijn er specifieke bouwtechnische aanpassingen voor een reis als deze aan het schip geweest?
Wanneer het schip gevonden wordt, dan behoord het direct tot een van de oudste ooit aangetroffen
koloniale scheepswrakken in Amerika.
De zoektocht naar de Hoorn beeld een speciale band tussen Argentinië en Nederland uit.
De financiële situatie in Argentinië is op dit moment zo slecht dat het moeilijk is voor archeologen om zich staande te houden.
Met behulp van dit project kan serieus maritiem archeologisch onderzoek plaatsvinden waardoor de waardevolle Argentijnse kennis op dit gebied behouden kan blijven.
In tijden van deze slechte economische situatie beginnen schatgravers zich steeds nadrukkelijker in Zuid-Amerika te profileren. Hopelijk draagt dit project bij om te voorkomen dat de schatgraverij (commerciële berging) vaste voet aan wal krijgt in Zuid-Amerika.

Een belangrijk onderdeel in dit project zal niet alleen de uitwisseling van kennis tussen de verschillende archeologen zijn, maar tevens het verzorgen van opleidingen in het gebruik van nieuwe (prospectie) methoden.